Performans metrikleri: kazanma oranı, profit factor, Sharpe

Bir stratejiyi anlatan tek sayı yoktur. "Yüzde 70 kazanıyor" da "profit factor 2,1" de tek başına yanıltabilir. Bu rehber, kullandığımız metrikleri, her birinin neyi gösterip neyi gizlediğini ve hangi durumda hangisine baktığımızı anlatıyor. Metriklerin tamamı R cinsinden hesaplanır; işlem günlüğü rehberindeki tabloyla üretilir.

Kazanma oranı ve ortalama R

Kazanma oranı, kazanan işlemlerin toplam işleme oranı. Ortalama kazanç ve ortalama kayıp, R cinsinden. Bu üçü birbirinden ayrı okunmaz; risk/ödül rehberinde nedenini anlattık. %70 kazanma ile 0,5R ortalama kazanç, %35 kazanma ile 2,5R'den daha kötü olabilir.

Bir de dağılıma bakın: ortalama kazanç 2R ama medyan 0,8R ise birkaç büyük işlem ortalamayı taşıyor demektir. Medyanı hesaplamak, "tipik" işlemi gösterir; ortalama, uçları.

Beklenen değer

İşlem başına beklenen R: kazanma oranı × ortalama kazanç − kaybetme oranı × ortalama kayıp. Bu, stratejinin temel sayısıdır. 0,15R ile 0,35R arası, perakende gün içi stratejileri için gerçekçi ve iyi bir aralıktır; 0,5R'nin üstü ya küçük örneklem ya da olağanüstü dönemdir.

Beklenen değeri işlem sıklığıyla çarpınca aylık beklenti çıkar: 0,2R × ayda 40 işlem = 8R. Aynı beklenen değerle ayda 10 işlem üreten strateji 2R getirir. Sıklık, beklenen değerle aynı derecede önemlidir; ama sıklığı artırmanın (kuralları gevşetmenin) beklenen değeri düşürdüğünü unutmayın.

Profit factor

Toplam kazanç ÷ toplam kayıp. 1,0 başabaş; 1,3-1,8 sağlıklı; 2,0-2,5 çok iyi; 3'ün üstü küçük örneklem ya da hata. Profit factor, beklenen değeri özetleyen tek sayıdır ve stratejiler arasında karşılaştırma için kullanışlıdır; ancak drawdown hakkında hiçbir şey söylemez. PF 1,8 olan iki strateji, biri %8 diğeri %30 drawdown'la aynı sayıya ulaşabilir.

Drawdown ve toparlanma faktörü

En derin drawdown: sermaye eğrisinin zirveden en fazla ne kadar düştüğü (R ya da yüzde). Ortalama drawdown ve drawdown süresi (zirveden yeni zirveye kaç gün) de önemlidir; %10'luk üç aylık çukur, %10'luk iki haftalık çukurdan zordur.

Toparlanma faktörü (recovery factor): toplam net kâr ÷ en derin drawdown. 3'ün üstü iyi. Bu sayı, "kazandığım her R için ne kadar acı çektim" sorusunun cevabıdır ve profit factor'ün eksiğini tamamlar.

En uzun kayıp serisi: drawdown rehberinde beklenen değerini hesaplamıştık; gerçekleşen seriyi beklenenle karşılaştırın. Beklenenin çok üstünde bir seri, kural uyumunu ya da rejimi sorgulatır.

Sharpe ve Sortino

Sharpe oranı: getirinin oynaklığa oranı (risksiz getiri düşülerek). Fonlar için standart; trader için kullanışlı ama yorumlanması gereken bir sayı. Günlük getirilerle hesaplanıp yıllıklaştırılır; 1'in üstü iyi, 2'nin üstü çok iyi sayılır. Sorunu: yukarı ve aşağı oynaklığı aynı sayar; büyük kazançlı bir günü de "risk" olarak cezalandırır.

Sortino oranı, yalnızca aşağı oynaklığı sayar; asimetrik getirili stratejiler (düşük kazanma oranı, büyük kazançlar) için Sharpe'tan daha adildir. Gün içi trader için ikisi de ikincil metriktir: işlem sayısı azken ve getiriler normal dağılmazken güvenilirlikleri düşer. Prop firm ya da yatırımcıya sunum yapacaksanız hesaplayın; kendi kararlarınız için beklenen değer, profit factor ve drawdown yeter.

Alt kırılımlar

Toplam metrikler, stratejinin ortalamasıdır; para, alt kırılımlarda saklanır:

• Kurulum bazında beklenen değer ve işlem sayısı.
• Seans ve saat bazında.
• Enstrüman bazında.
• Haftanın günü.
• Kural uyumlu ve uyumsuz işlemler ayrı (hata vergisi).

Her kırılımda 30 işlemin altındaki hücreyi yorumlamayın. 30'un üstünde ve belirgin eksi olan bir hücre (ör. "cuma öğleden sonra: 42 işlem, −9R") stratejiden çıkarılır ve sonuç yeniden hesaplanır.

Hangisine ne zaman

• Strateji geliştirirken: beklenen değer ve profit factor; örneklem 100'ü geçmeden karar yok.
• Canlıya geçerken: drawdown ve kayıp serisi; boyut ve kademeler bunlara göre.
• Aylık gözden geçirmede: kural uyumu, hata vergisi, alt kırılımlar.
• Çeyreklik gözden geçirmede: toparlanma faktörü, backtest'e karşı beklenen değer sapması.
• Dışarıya sunarken: Sharpe/Sortino, aylık getiri tablosu, en derin drawdown.

Metrikler, karar için vardır; koleksiyon için değil. Her ay bakılacak beş sayı belirleyin, tablonun geri kalanını çeyreğe bırakın. Beş sayıyı ezbere bilen trader, sonuçları yorumlamak için birinin yorumuna muhtaç kalmaz.