Günlük ve haftalık kayıp limitleri

Kötü işlemler tek tek gelmez, kümelenir. İlk kayıp dikkatinizi dağıtır, ikincisi "geri almalıyım" düşüncesini getirir, üçüncüsü plan dışıdır ve dördüncüsü çoğu zaman en büyüğüdür. Hesap ekstrelerinde bunu defalarca gördük: aylarca %1'lik disiplinli işlemler, sonra bir çarşamba öğleden sonra tek başına ayın kârını götüren dört işlem. Kayıp limiti, o çarşambayı dördüncü işlemden önce bitiren kuraldır.

Limit nasıl belirlenir

Günlük limiti işlem başına riskinizin katı olarak kurun. İşlem başına %1 risk alıyorsanız günlük limit %2-3'tür: iki-üç normal kayıp. Bu sayı, normal bir kötü günün sınırıdır; iki stop, bir gün içinde her stratejide olur. Üçüncüden sonra devam eden kişi, o gün istatistiğin dışına çıkmış demektir.

Haftalık limit günlük limitin yaklaşık iki katı: %5-6. Aylık limit %8-10; buna varan kişi ay bitmeden durur ve drawdown rehberindeki incelemeyi yapar. Bu kademeler iç içe çalışır: bir gün %3 kaybedip durmak, haftalık limitin yarısını kullanmaktır; haftanın kalanında dikkatli olunur.

Prop firm kuralları burada iyi bir referans. Firmaların çoğu %4-5 günlük, %8-10 toplam kayıp sınırı koyar ve bu sınıra dokunan hesabı kapatır. Kendi limitinizi firmanın limitinin yarısına koyun; böylece kötü bir günde bile firma limitine hiç yaklaşmazsınız. Kendi hesabınızda da aynı mantık geçerli; limit, gerçek "bitiş çizgisinin" çok öncesinde durmalı.

Para değil, R ve adet

Limiti para cinsinden değil R cinsinden tutun: "günde -3R". Hesap büyüdükçe yeniden hesaplamanız gerekmez, R zaten ölçeklenir. Buna işlem sayısı sınırı ekleyin: üst üste üç kayıp ya da toplam beş işlem, hangisi önce gelirse. Sayı sınırı, küçük kayıplarla limite hiç dokunmadan on iki işlem yapıp yorulmuş biçimde büyük hata yapmanın önüne geçer.

Açık pozisyonların anlık zararı limite dahildir. Ekranda -2,5R gösteren bir pozisyonu "henüz kapanmadı" diye saymamak, limitin en yaygın delinme biçimidir.

Uygulama

Kuralın kendisi kolay, uygulaması değil. Limit dolduğunda kişi genellikle "bir tane daha, bu kesin" diye düşünür; limitin var olma sebebi tam olarak o cümledir. İşe yarayan yöntemler:

• Platform düzeyinde kilit. Bazı brokerlar ve prop firm panelleri günlük kayıp sınırı ayarlamanıza izin verir; sınıra gelince yeni emir açılmaz. Varsa kullanın. Yoksa bazı üçüncü taraf araçlar (MetaTrader için eklentiler, vadeli platformlarda risk modülleri) aynı işi yapar.
• Fiziksel ayrılma. Limit dolunca platformu kapatın ve masadan kalkın. Grafiği "sadece izlemek" için açık bırakan kişi bir saat sonra pozisyondadır.
• Önceden yazılı taahhüt. Limiti ve ihlal edilirse ne olacağını (bir hafta işlem yok gibi) kâğıda yazıp ekranın yanına koyun. Basit görünür; işlem anındaki zihin ile sabahki zihin aynı değildir ve sabahkinin sözü işe yarar.

Limiti ihlal ettiğinizde günlüğe yazın: ne oldu, hangi düşünce sizi devam ettirdi. Üç ihlalden sonra desen görünür ve genellikle aynıdır.

Kâr tarafı için de bir limit mi?

"Hedefe ulaşınca dur" kuralı tartışmalı. İyi günlerde durmak, en iyi işlem koşullarını israf etmek gibi görünür; iyi günler genellikle piyasanın stratejinize uyduğu günlerdir. Biz "durma" yerine "küçült" uyguluyoruz: gün içinde +3R'ye ulaşınca boyut yarıya iner ve kural dışı hiçbir işlem alınmaz. Böylece iyi gün devam eder ama iyi günün sonunda "hepsini geri verdim" cümlesi kurulmaz. Bu, her trader için aynı olmak zorunda değil; günlüğünüz kârlı günlerin ikinci yarısının sürekli eksi olduğunu gösteriyorsa sizin için tam durma daha doğru olabilir.

Limitin asıl faydası

Kayıp limiti bir ceza gibi görünür; deneyimlenince rahatlamadır. Kötü bir günde "devam mı, dur mu" sorusunu sormazsınız; cevap önceden verilmiştir. Karar yorgunluğu azalır, intikam işlemi ihtimali ortadan kalkar ve en önemlisi, en kötü gününüzün sınırını bilirsiniz. Bir günde en fazla -3R kaybedeceğini bilen trader daha sakin işlem yapar ve sakin trader daha az stop olur. Limit, kayıpları sınırlamanın ötesinde, kazanan işlemlerin kalitesini de yükseltir.

Haftanın sonunda beş dakikanızı ayırın: kaç gün limite yaklaştınız, hangi günler durdunuz, durunca ne hissettiniz. Bu küçük gözden geçirme, işlem günlüğü rehberinde anlattığımız haftalık ritüelin parçasıdır.