Kümülatif delta ile teyit

Footprint, tek mumun içindeki agresif alıcı-satıcı dengesini (delta) gösterir. Kümülatif delta (CVD, cumulative volume delta) bu deltaları seans boyunca toplar ve bir çizgi olarak çizer. Çizgi yükseliyorsa agresif alıcılar toplamda baskındır; düşüyorsa satıcılar. Kendi başına sıradan bir bilgi; asıl değeri, fiyatla karşılaştırıldığında ortaya çıkar.

Uyum ve uyumsuzluk

Sağlıklı yükselişte fiyat ve CVD birlikte yeni zirve yapar: alıcılar agresif, satıcılar geri çekiliyor, fiyat ilerliyor. Sorun, ikisi ayrıştığında başlar; üç kalıp:

Fiyat yeni zirve, CVD daha düşük zirve. Fiyat yükseldi ama daha az agresif alımla. Yeni zirve, alıcıların gücüyle değil, stop tetiklenmesiyle ya da satıcıların geçici çekilmesiyle oluşmuş olabilir. Dirençte görülürse dönüş adayı; "tükeniş" (exhaustion) uyumsuzluğu.

Fiyat yeni dip, CVD daha yüksek dip. Simetrik durum; satıcılar yorulmuş, dipte alıcı var.

CVD güçlü yükseliyor, fiyat yerinde. Agresif alıcılar ısrarla ask'tan alıyor ama fiyat ilerlemiyor: pasif satıcı emiyor. Bu, footprint rehberindeki emilimin seans ölçeğinde görünümüdür ve genellikle satıcının lehine sonuçlanır; alıcılar cephaneyi bitirdiğinde fiyat düşer. Tersi (CVD düşüyor, fiyat yerinde) alıcı emilimi.

Dördüncü, daha ince bir kalıp: fiyat yükseliyor ama CVD düşüyor. Agresif satıcılar bid'e vuruyor, fiyat yine de yükseliyor; demek ki pasif alıcılar her satışı karşılıyor ve satıcılar kaybediyor. Bu, yükselişin sanıldığından sağlam olduğuna işaret edebilir; "pasif alıcı" hareketi. Bu kalıp yeni başlayanlar için kafa karıştırıcıdır, çünkü "CVD düşüyor = düşüş" ezberine ters düşer. Ezberi bırakın: soru her zaman "agresif taraf mı kazanıyor, pasif taraf mı?"

Emilim mi, tükeniş mi

İkisi de dönüş sinyalidir ama farklı hikâye anlatır. Tükenişte agresif taraf azalır (CVD zirvesi düşer); emilimde agresif taraf devam eder ama sonuç alamaz (CVD yükselir, fiyat kalır). Emilim genellikle daha güçlü bir sinyaldir, çünkü karşı tarafta büyük ve kararlı bir pasif katılımcı olduğunu gösterir. Tükeniş, yalnızca "alıcı kalmadı" der; satıcı olup olmadığını söylemez, fiyat bir süre yerinde de sürünebilir.

Sıfırlama ve ölçek

CVD'nin mutlak değeri anlamsızdır; başlangıç noktasına bağlıdır. Yaygın kullanım seans başında sıfırlamaktır (günlük CVD); gün içi trader için doğru ölçek budur. Çok günlük CVD, büyük katılımcının birikimini görmek için kullanılır ama gürültü toplar. Aynı ekranda iki ölçek (seans ve hafta) tutmak, ikisinin de sınırını hatırlatır.

Delta'nın hacme oranına da bakın: 10.000 kontratlık mumda +500 delta önemsiz, 800 kontratlık mumda +500 çok şey söyler. Düşük hacimli saatlerde (öğle, Asya) CVD kalıpları güvenilmez; birkaç büyük emir çizgiyi bükebilir.

Kripto: spot ve vadeli CVD

Kripto, CVD'nin en verimli kullanıldığı piyasadır çünkü veri açık ve ayrıntılıdır. Spot CVD ile vadeli (perpetual) CVD ayrı izlenir. Spot alımı, gerçek para ile gerçek varlık alımıdır; vadeli alımı kaldıraçlı ve geçici olabilir. Fiyat yükselirken spot CVD yükseliyor, vadeli CVD düşüyorsa hareket sağlamdır (spot alıcı taşıyor, kaldıraçlı satıcılar sıkışıyor). Tersi, yani vadeli CVD ile taşınan ve spot'un katılmadığı yükseliş, likidasyon dalgasıyla bitmeye adaydır. Coinglass ve benzeri araçlar borsa bazında bu ayrımı verir; TradingView'de de bazı CVD göstergeleri borsa verisiyle çalışır.

Araçlar

Vadelilerde Sierra Chart, ATAS, Quantower; kriptoda ExoCharts, Tensorcharts, Coinglass; TradingView'de yerleşik ve topluluk CVD göstergeleri (gerçek hacimli sembollerde; CFD'de anlamsız). Hangi araç olursa olsun aynı sembolün aynı borsa/veri kaynağıyla çizilmesine dikkat edin; Binance BTCUSDT ile Coinbase BTCUSD'nin CVD'si farklı hikâye anlatabilir ve ikisi de doğrudur.

Tek başına değil

CVD'nin bütün kalıpları seviye ister. Trendin ortasında, boşlukta görülen uyumsuzluk çoğu zaman düzeltmeyle çözülür ve trend devam eder. Dirençte, önceki gün zirvesinde, hacim düğümünde görülen uyumsuzluk ise işlem adayıdır. Sıramız değişmiyor: önce seviye, sonra fiyatın seviyedeki davranışı, sonra CVD'nin bu davranışı onaylayıp onaylamadığı. Onaylamıyorsa işlem yok; CVD'nin "hayır" demesi, "evet" demesinden daha çok para kurtarır.