Order Flow & Piyasa Mikroyapısı1 / 7
Emir defteri (DOM) ve Level 2 okuma
Emir defteri, fiyatın arkasındaki bekleyen emirleri gösterir; ama bekleyen emir bir söz değildir. Defterin ne gösterip ne göstermediği, hangi piyasalarda anlamlı olduğu, iceberg ve çekilen emirler, ve defteri tahmin için değil icra için kullanmak.
İçindekiler6 başlık
Grafik, olmuş işlemlerin resmidir; emir defteri (DOM, depth of market) ise henüz olmamış olanların: her fiyat seviyesinde bekleyen alış ve satış emirlerinin miktarı. İlk bakışta piyasanın "niyetini" gösteren bir araç gibi görünür. Kısmen öyle; ama defterin ne göstermediğini bilmeden okumak, çoğu kişiyi yanıltır.
Defterde ne var
Merdiven biçiminde bir tablo: ortada son işlem fiyatı, üstte satış (ask) tarafındaki bekleyen limit emirler, altta alış (bid) tarafındakiler. Her satırda o fiyattaki toplam miktar. Yalnızca limit emirler görünür; piyasa emirleri (fiyata bakmadan hemen al/sat) defterde beklemez, defteri tüketir. Fiyat, piyasa emirleri bir taraftaki bekleyen emirleri bitirdiğinde hareket eder: 1,1500'de 200 lot alış bekliyor, 250 lot satış piyasa emri gelirse 200'ü orada dolar, kalan 50 bir alt seviyeye iner ve fiyat düşer.
Bu yüzden defterin iki tarafı iki farklı şeydir: bekleyen emirler pasif taraf, gelen piyasa emirleri agresif taraf. Hareketi agresif taraf yaratır; pasif taraf ya onu emer ya da çekilir.
Hangi piyasalarda anlamlı
Emir defteri, merkezî bir borsanın varlığını gerektirir. CME vadelileri (ES, NQ, CL, 6E), hisse senetleri ve kripto borsalarının spot/vadeli defterleri gerçek ve bütündür. Spot döviz ve CFD'lerde merkezî defter yoktur; brokerın gösterdiği "derinlik", kendi likidite sağlayıcılarının kotasyonudur ve piyasanın tamamını temsil etmez. Döviz trader'ı emir akışı okumak istiyorsa CME döviz vadelilerine (EURUSD için 6E) bakar; CFD ekranındaki derinlik penceresi, karar aracı değildir.
Söz değil, kotasyon
Defterin en önemli özelliği: bekleyen emir iptal edilebilir. 1,1520'de görünen 500 lotluk satış duvarı, fiyat oraya yaklaşırken bir saniyede çekilebilir ve genellikle çekilir. Büyük emirlerin bir kısmı gerçek niyet, bir kısmı diğer katılımcıları yönlendirmek için konur ve fiyat yaklaşınca iptal edilir (spoofing; yasadışıdır ama olur). Yeni başlayan, "büyük duvar var, fiyat oradan döner" diye pozisyon alır; duvar çekilir, fiyat geçer.
Duvarın gerçek olup olmadığını önceden bilemezsiniz; ancak fiyat oraya geldiğinde davranışına bakabilirsiniz. Fiyat duvara ulaşır, işlemler duvara çarpar (agresif alıcılar oradaki satışı tüketir) ve miktar azalmıyorsa, arkadan yenileniyorsa, orada gerçek bir satıcı vardır. Bu, emilim (absorption) davranışıdır ve footprint rehberinde ayrıca işlenir.
Iceberg emirler
Büyük katılımcılar niyetlerini göstermek istemez; 2.000 lotluk emri 50'şer lotluk dilimler hâlinde koyar, her dilim dolunca yenisi gelir. Defterde 50 görünür, ama o seviyede 2.000 dolar. Iceberg'i tanımanın yolu, işlem akışında (time & sales) aynı fiyatta görünen miktarın kat kat üstünde işlemin geçmesi ve seviyenin yerinden oynamamasıdır. Bazı platformlar (Bookmap, Jigsaw, ATAS, Sierra Chart) bunu otomatik işaretler.
Okumada işe yarayan üç şey
Kalın seviye, hedef bölgesi. Defterde belirgin biçimde kalın olan seviye, fiyatın "çekildiği" yerdir; oraya doğru hareket, orada yavaşlar. Duvarın fiyatı döndüreceğini varsaymadan, hedefinizi duvarın önüne koymak mantıklıdır.
Çekilme ve yığılma. Fiyat yükselirken satış tarafı emirlerini çekiyor (ince defter) ve alış tarafı yığılıyorsa hareket hızlanır; boş defterde küçük piyasa emri büyük hareket yapar. Tersi, hareketin yorulduğunu gösterebilir.
Süpürme. Tek bir büyük piyasa emrinin birkaç seviyeyi aynı anda tüketmesi. Süpürmeden sonra fiyat o bölgede kalıyorsa agresif taraf haklı; hemen geri dönüyorsa emilmiştir.
Sınırlar
Defter milisaniyede değişir; algoritmalar sizin gözünüzden önce tepki verir. Bunu okuyup elle emir gönderen perakende trader, hızda kaybeder. Bu yüzden emir defterini yön tahmini için değil, icra için kullanıyoruz: limit emri nereye koymalı (kalın duvarın hemen önüne, arkasına değil), hedefi nerede bitirmeli, hangi seviyeye gelince dikkatli olmalı. Defterin ekranda sürekli açık olması da dikkat dağıtıcıdır; çoğu trader için seviyeye yaklaşıldığında bakmak yeterlidir.
Order flow araçlarının hepsi için geçerli uyarı: bunlar bir seviyeyi onaylar ya da reddeder; seviyeyi bulmaz. Destek-direnç ve yapı olmadan defter okumak, bağlamsız gürültüdür.
