Prop firm ödemeleri: fatura ve beyan

Not: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; vergi ya da hukuk danışmanlığı değildir. Mevzuat ve oranlar değişir; metin Eylül 2026 itibarıyla hazırlanmıştır. Kişisel durumunuz için bir mali müşavire ya da vergi hukukçusuna danışın.

Prop firm'den gelen ödeme, çoğu trader'ın zannettiği gibi "trading kârı" değildir. Hesap firmanındır (çoğu zaman simülasyondur), siz firmaya bir performans hizmeti sunar ve karşılığında kâr paylaşımı adıyla bir bedel alırsınız. Sözleşmeler bunu genellikle "bağımsız yüklenici" ya da "hizmet sözleşmesi" olarak tanımlar. Bu fark, vergi açısından belirleyicidir.

Hukuki nitelik

Ödeme, yabancı bir şirketin Türkiye'de yerleşik bir kişiye yaptığı hizmet ödemesidir. Gelir türü, Türk vergi hukukunda üç ihtimalden birine girebilir:

• Serbest meslek kazancı: kişisel bilgi ve emeğe dayalı, bağımsız, sürekli faaliyet. Danışmanlık benzeri nitelendirme; serbest meslek makbuzu ve defter yükümlülükleri.
• Ticari kazanç: faaliyet organizasyon ve süreklilik içeriyorsa; şahıs işletmesi kurulup fatura kesilmesi bu modele girer.
• Arızi kazanç: tek seferlik, devamlılık taşımayan ödeme; yıllık istisna tutarı vardır. Düzenli ödeme alan trader için bu nitelendirme sürdürülemez.

Hangisi olduğuna idare ve uygulama karar verir; düzenli ödeme alan kişi için en sık önerilen yol, şahıs işletmesi kurup ödemeleri faturalandırmaktır. Karar, ödeme tutarına ve sıklığına bağlıdır ve mali müşavirle verilir.

Şahıs işletmesi ve fatura

Şahıs işletmesi (vergi levhası, e-fatura/e-arşiv), ödemelerin belgelenmesini ve giderlerin (veri, platform, VPS, eğitim, bilgisayar) indirilmesini sağlar. Prop firm'e her ödeme için fatura kesilir; ödemeyi yapan tüzel kişilik (firma ya da ödeme platformu) ve tutar faturayla eşleşir. Gelir vergisi, artan oranlı tarifeyle yıllık beyanla ödenir; geçici vergi dönemleri vardır. Genç girişimci ve benzeri istisnalar, koşulları sağlayanlar için gündeme gelebilir.

Maliyet tarafı: muhasebeci ücreti, damga ve harçlar, bağ-kur primi (şahıs işletmesi sahibinin sosyal güvenlik yükümlülüğü; ödeme tutarı küçükse bu kalem toplam getiriyi belirgin biçimde azaltır). Aylık birkaç yüz dolarlık ödeme için işletme kurmak ekonomik olmayabilir; eşik, danışmanla hesaplanır.

Hizmet ihracı ve KDV

Yurt dışındaki bir şirkete, yurt dışında yararlanılan bir hizmet sunulması, belirli şartlarla KDV'den istisna edilen "hizmet ihracı" kapsamına girebilir (KDV Kanunu 11 ve 12; hizmetin yurt dışındaki müşteri için yapılması, faturanın yurt dışı müşteri adına düzenlenmesi, bedelin döviz olarak Türkiye'ye getirilmesi gibi şartlar). Prop firm hizmetinin bu kapsamda değerlendirilip değerlendirilmeyeceği, faaliyetin nitelendirilmesine bağlıdır ve idare görüşüne açıktır. İstisna uygulanamıyorsa fatura KDV'li düzenlenir; bu, ödemeyi kesen firmaya değil size maliyet olur (firma KDV ödemez). Bu nokta, işletme kurmadan önce netleştirilmelidir.

Yüklenici ödeme platformları

Birçok prop firm, ödemeyi Deel, Riseworks ve benzeri yüklenici platformları üzerinden yapar; platform, sizinle bir yüklenici sözleşmesi kurar, kimlik ve vergi bilgisi ister, ödemeyi banka ya da kripto olarak iletir. Bu platformların ürettiği sözleşme ve ödeme dökümleri, gelirin niteliğini ve kaynağını gösteren en iyi belgelerdir; hepsini saklayın. Platformun size sunduğu "vergi formu" (ör. ABD kaynaklı W-8BEN) Türkiye'deki yükümlülüğü değiştirmez; yalnızca ABD tarafında kesinti yapılmamasını sağlar.

Kripto ile alınan ödeme: alındığı tarihteki TL değeri gelirdir; sonradan kriptonun değer değişimi ayrı bir konudur (kripto rehberi). USDT ile alınan ödemenin faturası, alındığı günkü TL karşılığıyla düzenlenir.

Belge düzeni

• Prop firm sözleşmesi ve şart metni (imzalandığı tarihli sürüm).
• Değerlendirme ücretlerinin dekontları (gider olarak değerlendirilebilir; danışmana sorun).
• Her ödeme: talep tarihi, onay, dekont, platform dökümü, TL karşılığı ve kur.
• Kesilen faturalar ve muhasebe kayıtları.
• Firmanın panosundan alınan işlem ve kâr raporları (ödemenin dayanağı).

Bu belgeler, bankanın kaynak sorusuna (yurt dışı broker rehberi), idarenin incelemesine ve prop firm'le olası bir uyuşmazlığa aynı anda cevaptır.

Sık hatalar

• Ödemeyi "trading kazancı" diye değer artışı kazancı olarak düşünmek; nitelik farklı.
• Düzenli ödeme alıp hiçbir şey yapmamak; banka hareketleri yıllar sonra sorulur.
• Kriptoyla alınan ödemeyi gelir saymamak.
• Değerlendirme ücretlerini ve giderleri belgelendirmemek.
• İşletme kurup KDV ve bağ-kur yükünü hesaba katmamak; küçük ödemede net getiri sıfıra yaklaşabilir.

Karar, "ödeme almaya başlamadan önce" verilmelidir: ilk ödeme gelince mali müşavire gitmek, ilk ödemeden önce gitmekten daha pahalıdır. Ödemeler rehberindeki düzenli çekme kuralı, burada düzenli belgeleme kuralına dönüşür.