Psikoloji & Disiplin1 / 6
Kayıptan sonra karar verme: intikam işlemi
Stop olduktan sonraki on dakika, günün en pahalı on dakikasıdır. İntikam işleminin nasıl başladığı, neden bu kadar güçlü olduğu, planlı yeniden girişten nasıl ayrıldığı ve araya konacak somut kurallar.

İçindekiler5 başlık
Ekstrelerde en sık gördüğümüz kalıp şudur: kurallara uygun, makul bir işlem stop olur; dört dakika sonra aynı enstrümanda, bu kez daha büyük boyutla ve genellikle ters yönde yeni bir pozisyon açılır; o da stop olur; üçüncüsü ilk ikisinin toplamı kadar büyüktür. Üç işlemde kaybedilen, ilk işlemin beş-altı katıdır. Buna intikam işlemi diyoruz ve yeni başlayan her trader'ın başına en az birkaç kez gelir. Deneyimlilerin farkı, hiç yaşamamaları değil; ikinci işlemden önce durabilmeleridir.
Nasıl başlar
Kayıp, iki şey hissettirir: piyasanın size bir şey "borçlu" olduğu ve hesabın hemen eski hâline dönmesi gerektiği. İkisi de yanlış ama ikisi de çok gerçek hissedilir. Davranışsal iktisatta iyi bilinen bir gözlem var: aynı büyüklükteki kayıp, kazancın yaklaşık iki katı ağırlıkta hissedilir. 100 dolar kaybetmenin acısı, 100 dolar kazanmanın sevincinden büyüktür; bu yüzden kaybı "hemen kapatma" isteği, kazancı büyütme isteğinden daha güçlüdür.
Bu istek, işlem anında şöyle görünür: grafiğe daha yakından bakarsınız, kurulum kontrol listesini atlarsınız, "zaten yön belli" dersiniz. Yeni işlemin bir kurulum adı yoktur; adı "geri alma"dır. Boyut büyür, çünkü aynı boyutla geri almak uzun sürer. Stop ya konmaz ya da konur ve çekilir, çünkü ikinci bir kayıp kabul edilebilir bir şey değildir.
Planlı yeniden giriş ile farkı
Stop olduktan sonra aynı enstrümana tekrar girmek her zaman yanlış değildir. Fiyat seviyeyi bir kez zorlayıp sizi stop eder, sonra seviyeyi yeniden kazanır; bu, bazı kurulumlarda planlı bir yeniden giriş senaryosudur. Fark şurada:
- Planlı yeniden giriş, işlemden önce yazılmıştır: "stop olursam ve fiyat 15 dakikalık kapanışla seviyeyi geri alırsa bir kez daha, aynı boyutla girerim."
- Bir kez yapılır; "bir kez daha" deyip üçüncüye gidilmez.
- Boyut ilk işlemle aynı ya da daha küçüktür, asla daha büyük değil.
- Kurulum kontrol listesinin tamamı yeniden uygulanır.
Bu dördünden biri eksikse yaptığınız şey yeniden giriş değil, intikamdır. Adını doğru koymak, ilk fren.
Araya konacak kurallar
Tavsiye değil, kural olarak yazın; işlem anındaki zihin tavsiye dinlemez.
On beş dakika kuralı. Her stop'tan sonra en az 15 dakika yeni emir yok. Bu süre, fizyolojik tepkinin (kalp atışı, nefes, öfke) inmesi için gerekli asgari süredir. Grafik önünde beklemek sayılmaz; ekrandan kalkın.
Önce günlük, sonra emir. Bir sonraki işlemden önce kaybedilen işlemin günlük kaydı yazılmış olmalı: plana uygun muydu, neden stop oldu, ne öğrendim. Bu iki dakikalık yazma işi, öfkeyi analize çevirir ve çoğu intikam işlemini kendiliğinden iptal eder.
Boyut küçülür, büyümez. Kayıptan sonraki ilk işlem, planlanan boyutun en fazla aynısı; içinizden büyütmek geliyorsa yarısı. "Büyütme isteği" tek başına bir uyarı işaretidir.
Aynı enstrüman, tam liste. Aynı enstrümana geri dönmek serbesttir, ancak kurulum kontrol listesinin her maddesi yeniden ve dürüstçe işaretlenirse. "Yön belli" bir madde değildir.
İki kayıp, seans biter. Üst üste iki stop'tan sonra o seansta işlem yok; üç stop'ta gün biter. Bu, kayıp limitleri rehberindeki kuralın psikolojik karşılığıdır: karar sizin elinizden alınır ve bu iyidir.
Fiziksel taraf
İntikam işlemi kafada değil, bedende başlar. Stop olduğunuz anda omuzlar kasılır, nefes sığlaşır, fare imleci hızlanır. Bunu fark eden kişi, düşünce gelmeden önce müdahale edebilir: ayağa kalkın, bir bardak su, iki dakika pencere. Basit görünüyor; işe yaradığını binlerce kez gördük. Öfkeyle verilen kararın kalitesi, dinlenmiş kafayla verilenin çok altındadır ve piyasa bu farkı hemen fiyatlar.
Günlükte ne aramalı
Bir ay sonra şu filtreyi uygulayın: bir kayıptan sonraki 15 dakika içinde açılan bütün işlemler. Toplam R'lerine bakın. Neredeyse herkeste bu grup belirgin biçimde eksidir ve genellikle ayın toplam kaybından büyüktür. Bu tek sayı, yukarıdaki bütün kuralları "tavsiye" olmaktan çıkarır; kendi paranızla yazılmış bir kanıttır.

