Drawdown tipleri: sabit, trailing ve gün sonu

İki trader, aynı stratejiyle, aynı işlemlerle, iki farklı firmada değerlendirmeye girer; biri geçer, öteki kayıp sınırına dokunur. Fark stratejide değil, drawdown'ın hesaplanma biçimindedir. Bu rehber, tipleri sayılarla anlatıyor; sözleşmeyi okurken hangi tipin karşınızda olduğunu anlamanız için.

Sabit (statik) toplam kayıp

Kayıp sınırı, başlangıç bakiyesine göre sabittir. 100.000 dolarlık hesapta %10 sınır: öz sermaye 90.000'in altına inmediği sürece hesap açıktır. Kâr ettiğinizde sınır yerinde kalır; 108.000'e çıkan hesap, 90.000'e kadar 18.000 dolarlık alana sahiptir. En anlaşılır ve trader için en elverişli tip; genellikle iki aşamalı klasik modellerde.

Trailing (kayan) toplam kayıp

Sınır, ulaşılan en yüksek öz sermayeyi takip eder. %6 trailing ile 100.000'den başlayan hesap: sınır 94.000. Hesap 105.000'e çıkarsa sınır 99.000'e çıkar. 105.000'den 99.000'e düşen trader, hâlâ başlangıç bakiyesinin altında olmadığı hâlde hesabı kaybeder. Kârınız, sizin değil sınırın lehine çalışır.

İki alt tipi var ve fark büyüktür:

Gün içi trailing (intraday). Sınır, açık pozisyonların anlık kârı dahil en yüksek öz sermayeyi takip eder. Bir pozisyon +5.000'e gidip +1.000'de kapanırsa, sınır +5.000'e göre yükselmiştir; gerçekleşmemiş kâr bile aleyhinize kullanılır. En sert tip; tek aşamalı ve bazı vadeli prop firm modellerinde yaygın.

Gün sonu trailing (EOD). Sınır, yalnızca gün kapanışındaki bakiyeye göre güncellenir; gün içindeki geçici zirveler sayılmaz. Gün içi trailing'den belirgin biçimde yumuşak; gün içinde büyük kârı geri vermenin bedeli yalnızca o günün sonucudur.

Kilitlenen trailing

Bazı firmalar, trailing sınırı başlangıç bakiyesine ulaşınca kilitler: %6 trailing ile hesap 106.000'e çıktığında sınır 100.000'de durur ve daha yukarı çıkmaz. Bu tip, ilk %6'yı kazandıktan sonra sabit drawdown'a dönüşür; en tehlikeli dönem, ilk birkaç haftadır. Sözleşmede "kilitlenir" ifadesi varsa ilk hedef, kilidi açacak kârı küçük boyutla ve sabırla toplamaktır.

Günlük kayıp sınırı: bakiye mi, öz sermaye mi

Günlük sınır (%4-5), günün başlangıç değerine göre hesaplanır; ama "başlangıç değeri" iki şey olabilir:

Bakiyeye göre. Gün başındaki kapatılmış bakiye; açık pozisyonlar dahil değil. 100.000 bakiyeyle başlayan gün, %5 sınırla 95.000 öz sermayede biter. Öngörülebilir.

Öz sermayeye göre. Gün başındaki öz sermaye, açık pozisyonların kârı/zararı dahil. Geceden +3.000 kârda pozisyonla güne 103.000 öz sermayeyle başladıysanız günlük sınır 97.900'dür; pozisyon kâr verip zarara dönerse "bakiye hiç değişmeden" günlük sınırı ihlal edebilirsiniz.

Ayrıca günün sınırı hangi saatte sıfırlanır (firmanın sunucu saati; Türkiye saatine çevirin) ve açık pozisyonun anlık zararı sınıra dahil mi (neredeyse her firmada evet)? Kayıp limitleri rehberinde "açık pozisyon limite dahildir" demiştik; prop firm'de bu, tartışmasızdır.

Sayısal örnek: aynı işlemler, üç sonuç

Hesap 100.000; toplam sınır %6; strateji bir hafta boyunca şöyle gider: gün 1: +4.000 gün içi zirve, +1.500 kapanış; gün 2: −2.500; gün 3: −2.000.

• Sabit: sınır 94.000. Hafta sonu öz sermaye 97.000. Hesap açık; 3.000 dolar alan kaldı.
• Gün sonu trailing: gün 1 kapanışı 101.500 → sınır 95.500. Hafta sonu 97.000. Açık; 1.500 alan kaldı.
• Gün içi trailing: gün 1 zirvesi 104.000 → sınır 98.000. Gün 3'te öz sermaye 97.000 → ihlal. Hesap kapandı.

Aynı strateji, aynı işlemler.

Her tipin dayattığı kurallar

Sabit: kendi drawdown kademeleriniz (drawdown rehberi) yeterli; firma sınırının yarısında kendi durma noktanız.

Gün sonu trailing: işlem başına risk düşük (%0,5 ve altı); kârı erken kilitlemek yerine gün sonu kapanışlarını düzenli tutmak; büyük kârlı günün ertesinde boyut küçültmek (sınır yükselmiştir).

Gün içi trailing: gerçekleşmemiş kârı geri vermemek stratejinin parçası olur: kısmi kâr alma ve hızlı başabaş zorunlu; büyük hedefli, geniş salınımlı pozisyonlar bu tiple uyumsuz. Kilit mekanizması varsa ilk hedef kilit.

Öz sermayeye göre günlük sınır: gece pozisyon taşımak, ertesi günün sınırını sizin aleyhinize kurabilir; kârlı pozisyonu gün sonunda kısmen kapatmak ya da hiç taşımamak.

Sözleşmede aranacak cümleler

"Trailing", "relative", "based on equity", "highest equity/balance reached", "locks at", "end of day", "including open positions", "reset time". Bu kelimeleri bulup örnek hesap yapmadan ücret ödemeyin. Firmaların destek hattına şu soruyu sorun: "Hesabım gün içinde 104.000'e çıkıp 101.500'de kapanırsa toplam kayıp sınırım ne olur?" Cevap, tipin hangisi olduğunu netleştirir; cevap veremeyen firma, kırmızı bayraklar rehberine girer.